Inleiding

Architectuurfotografie, het fotograferen van gebouwen en structuren, is een van de onderwerpen waar je foto vaak een perspectivische vertekening zal laten zien. Dat komt dan vaak omdat je je camera niet perfect horizontaal houdt. Hoe korter je brandpuntsafstand en hoe dichter je bij het gebouw komt, hoe sterker de vertekening zal zijn. In deze post beschrijf ik hoe je dat kunt doen in de open source software RawTherapee. Je uitgangspunt is daarbij je RAW-bestand. Ik kies hier RawTherapee omdat dat open source software is, maar andere fotobewerkingsprogramma’s bieden ongetwijfeld dezelfde gereedschappen om het perspectief in een foto te corrigeren.

Een beetje theorie

De perspectivische vertekening ontstaat doordat je je camera niet horizontaal houdt.

• Wanneer je dat wel doet (groen links in het plaatje) is de verkleining van de werkelijkheid naar het beeld op je sensor voor de groene verticale lijn overal gelijk. Je beeld zal dan dezelfde verhoudingen laten zien als de werkelijkheid
• Wanneer je je camera omhoog richt, ontstaat het rode beeld het linker plaatje. Het beeld op je sensor zal dan de verhoudingen laten zien zoals die van de rode stippellijn, afwijkend van de verhoudingen op de vertikale groene lijn..

Er zijn twee mogelijkheden om dot te corrigeren:

1. Schuif de lens naar boven, zoals in het rechter plaatje wordt getoond
2. Kantel de lens zodanig dat hij een helling heeft ten opzicht van je sensor.

Deze opties worden geboden door de zogenaamde tilt-shift lenzen: een lens die je ten opzichte van je sensor kunt verschuiven en/of kantelen.

In de analoge fotografie had je hier ook de oplossing om je vergroter ten opzichte van je afdrukraam, zie het Dokaboek 2.0 van mijn broer, Piet Pulles.

Als je niet de beschikking hebt over zo’n tilt-shift lens en digitaal fotografeert, maar toch het perspectief wilt corrigeren, zul je de correctie in je nabewerking moeten uitvoeren.

De nabewerking

Hieronder laat ik zien hoe ik het perspectief heb gecorrigeerd in een foto,. gemaakt tijdens de “fotosafari” van mijn fotoclub van het gebouw van de bibliotheek in Almere. Het plaatje hieronder laat de nog ongecorrigeerde foto zien, als RAW-bestand geladen in RawTherapee. Het is handig om te beginnen met het zichtbaar maken van een raster over de foto, als hulpmiddel om de verticale lijnen straks evenwijdig te krijgen. Je kunt het raster aanzetten in het gereedschap “Bijsnijden” (rood omcirkeld). Het masker is alleen zichtbaar als het gereedschap “Bijsnijden” actief is.

Merk op dat er heel veel ruimte is, links en rechts naast het gebouw. Dat is hier nodig omdat het om een zeer forse correctie zal gaan. de foto is genomen met een 14 mm brandpuntsafstand vanaf een positie vrij dicht bij het gebouw. De perspectivische vertekening is daardoor nogal extreem.

Je bent nu klaar om de perspectiefcorrectie uit te voeren. Zet in het gereedschap “Objectief / Geometrie” Automatisch uitvullen uit en kies in “Perspectief” voor camera-gebaseerd. Daarmee heb je in feite de beschikking over de twee bovengenoemde manieren: het verschuiven en het kantelen van je lens. De software berekent dan wat het effect op je sensor zou zijn als je zo’v verschuiving en/of kanteling uitvoert.

Je bent nu klaar om de correctie uit te voeren.

Begin met het schuifje “verticaal”. Je zult zien dat de foto naar boven toe deels uit je beeld verdwijnt en dat de vergroting aan de bovenkant van de foto nogal extreem wordt. Door met het schuifje “verticale verschuiving” te spelen, breng je de foto weer helemaal binnen het zwarte kader en beschikbaar voor export naar een JPG-bestand, Indien nodig kun je uiteraard ook het beeld roteren met het betreffende gereedschap.

Merk op dat

• de randen van het beeld, voor zover je die ziet, gekromd raken. Dit is het gevolg van de berekeningen die RawTherapee toepast op de verschuivingen die je hebt gekozen.
• in dit geval de zijkanten heel erg scheef worden. De bovenkant van de foto wordt immers meer vergroot dan de onderkant. Doordat je “automatisch uitvullen” hebt uitgeschakeld. blijven al die pixels wel beschikbaar.

Als je tevreden bent met de perspectiefcorrectie, kun je verdere bewerkingen nog uitvoeren, waaronde rcroppen en aanpassen vankleur, belichten etc. Onderstaand plaatje. Hieronder zie het croppen.